Pilne czy ważne? Jak Macierz Eisenhowera pomaga odzyskać kontrolę nad priorytetami
Lista zadań rośnie? Skrzynka odbiorcza zapełnia się kolejnymi wiadomościami? Ktoś prosi o pilną odpowiedź, pojawia się niespodziewany problem, a zadanie, które miało zostać wykonane w przyszłym tygodniu, nagle staje się priorytetem na dziś? W takich warunkach łatwo dojść do wniosku, że największym problemem jest brak czasu.
Tymczasem często nie chodzi o to, że mamy zbyt mało czasu. Problem polega na tym, że zbyt wiele spraw jednocześnie konkuruje o naszą uwagę, a my nie zawsze świadomie decydujemy, które z nich rzeczywiście zasługują na nasze zaangażowanie.
Pilność ma niezwykłą siłę przyciągania. Wiadomość oznaczona jako "pilna", zbliżający się termin, telefon od klienta czy problem wymagający natychmiastowej reakcji automatycznie przesuwają naszą uwagę w stronę bieżących wydarzeń. Reagujemy, odpowiadamy, rozwiązujemy kolejne problemy i pod koniec dnia możemy mieć poczucie, że wykonaliśmy ogromną liczbę zadań.
Nie oznacza to jednak, że poświęciliśmy czas temu, co było najważniejsze.
Można przez cały dzień intensywnie pracować, odpowiadać na wiadomości, uczestniczyć w spotkaniach i rozwiązywać problemy, a jednocześnie nie znaleźć czasu na zadania, które mają największy wpływ na przyszłe rezultaty: rozwój kompetencji, budowanie relacji, planowanie, usprawnianie procesów, pracę nad strategią czy zapobieganie problemom.
To jedna z najważniejszych różnic między byciem zajętym a świadomym zarządzaniem priorytetami.
Narzędziem, które pomaga uporządkować zadania i spojrzeć na nie z większego dystansu, jest Macierz Eisenhowera (Eisenhower Matrix). Metoda opiera się na dwóch kryteriach: ważności oraz pilności.
Ważność odnosi się do wpływu zadania na nasze cele, odpowiedzialność, rezultaty i długoterminowe konsekwencje. Pilność wskazuje natomiast, jak szybko dana sprawa wymaga reakcji lub działania.
Połączenie tych dwóch kryteriów pozwala podzielić zadania na cztery kategorie: pilne i ważne, ważne, ale niepilne, pilne, ale nieważne oraz niepilne i nieważne. Każda z nich wymaga innego sposobu działania: wykonania, zaplanowania, delegowania, ograniczenia lub świadomej rezygnacji.
Na pierwszy rzut oka Macierz Eisenhowera może wydawać się prostym narzędziem do zarządzania czasem. Jej największa wartość nie polega jednak na wpisywaniu zadań do czterech pól.
Macierz zmusza do podejmowania decyzji.
Czy to zadanie rzeczywiście jest ważne, czy tylko głośno domaga się mojej uwagi? Czy muszę wykonać je osobiście? Co się stanie, jeśli odłożę je na później? Które ważne zadania regularnie odkładam, dopóki nie staną się pilne? Z czego mogę świadomie zrezygnować?
Szczególnie istotna jest ćwiartka obejmująca zadania ważne, ale niepilne. To właśnie tutaj znajdują się działania związane z planowaniem, rozwojem, budowaniem relacji, profilaktyką, uczeniem się, usprawnianiem procesów i przygotowywaniem się na przyszłe wyzwania.
Paradoks polega na tym, że zadania te bardzo łatwo odkładać. Nie domagają się natychmiastowej reakcji, dlatego przegrywają z bieżącymi problemami. Jednak długotrwałe zaniedbywanie tego obszaru sprawia, że część ważnych spraw z czasem trafia do kategorii "pilne i ważne". Brak planowania prowadzi do kryzysów, odkładane rozmowy przeradzają się w konflikty, zaniedbane procesy generują błędy, a brak czasu na rozwój utrudnia reagowanie na nowe wyzwania.
Dlatego praca z Macierzą Eisenhowera może być czymś więcej niż jednorazowym sposobem porządkowania listy zadań. Może stać się narzędziem diagnozy własnego sposobu działania.
Jeżeli większość czasu spędzasz w ćwiartce zadań pilnych i ważnych, warto zastanowić się, dlaczego tak wiele spraw zamienia się w "pożary". Jeśli dominują zadania pilne, ale nieważne, być może zbyt często pozwalasz, aby cudze priorytety przejmowały kontrolę nad Twoim kalendarzem. Jeżeli natomiast regularnie odkładasz zadania ważne, ale niepilne, problemem może być brak przestrzeni na działania, które budują przyszłe rezultaty.
Macierz Eisenhowera nie sprawi, że nagle pojawi się więcej czasu. Może jednak pomóc świadomie zdecydować, na co ten czas zostanie przeznaczony.
Bo zarządzanie priorytetami nie polega na tym, aby zrobić wszystko. Polega na umiejętności rozpoznania, co wymaga działania teraz, co warto zaplanować, co można przekazać innym, a z czego należy zrezygnować.
Przejdź od teorii do praktyki – Pobierz darmowy arkusz
Rozwiązywanie problemów to umiejętność, którą trzeba trenować. Dlatego przygotowałam dla Ciebie darmowy arkusz ćwiczeniowy (PDF) do pobrania.
Co znajdziesz w materiale?
- Krótki opis metody.
- Instrukcję krok po kroku, jak prawidłowo opisać problem i wykonać ćwiczenie.
- Praktyczny przykład z życia.
- Zestaw pytań pogłębiających, które pomogą Ci zweryfikować Twoje odpowiedzi.
Aby pobrać arkusz, wystarczy kliknąć w link. Nie musisz się zapisywać na żadną listę. Ale jeśli chcesz docenić to, co robię, obserwuj mój profil na LinkedIn i od czasu do czasu poleć posty, które publikuję :)
Obserwuj mnie